Opis szkolenia
1. Cele
· Zrozumienie kryteriów diagnostycznych ASD
· Poznanie specyfiki funkcjonowania osób w spektrum
· Usprawnienie komunikacji z klientem w spektrum
· Lepsze rozumienie dokumentacji diagnostycznej
· Organizacja przestrzeni pracowni
· Techniki reagowania na tzw. trudne zachowania
Oczekiwany efekt: Po szkoleniu uczestnik potrafi przełożyć historię diagnozy klienta na jego realne potrzeby, umie dostosować komunikację i stanowisko pracy do jego profilu sensoryczno-poznawczego oraz potrafi szybko rozpoznać sygnały przebodźcowania, by skutecznie zdeeskalować napięcie.
2. Metody pracy szkoleniowej
· Wykład
· Dyskusja i burza mózgów
· Karty pracy
· Praca w grupach
Program szkolenia
Dzień 1. Od teorii i diagnozy do organizacji środowiska pracy
1. Mapa wyzwań
• Zebranie doświadczeń z sali (z jakimi trudnościami boryka się kadra?).
• Wprowadzenie do paradygmatu neuroróżnorodności u osób dorosłych.
2. Ewolucja diagnozy a realia WTZ/ŚDS
• Historia zmian kryteriów: dlaczego zniknął Zespół Aspergera? Przejście od klasyfikacji ICD-10 i DSM-IV do ICD-11 i DSM-5.
• Od „głębokiego autyzmu” do pojęcia spektrum i poziomów wsparcia.
• Niepełnosprawności sprzężone.
3. Odmienny styl poznawczy i sensoryka dorosłego człowieka
• Zaburzenia funkcji wykonawczych i centralnej koherencji – dlaczego uczestnik gubi się w złożonych zadaniach
• Nadwrażliwość i podwrażliwość sensoryczna. Jak otoczenie placówki wpływa na zachowanie?
4. Strukturyzacja czasu i przestrzeni
• Dostosowanie pracowni: strefy pracy, relaksu i przerw.
• Jak zorganizować zadanie, żeby stanowisko samo „podpowiadało” klientowi co, jak długo i w jakiej kolejności ma robić.
• Warsztat praktyczny: audyt sensoryczny placówki. Praca w grupach nad mapowaniem „punktów zapalnych” we własnych budynkach.
5. Warsztat komunikacyjny
• Konstruowanie jasnych poleceń
• Plany wizualne lub proste komunikaty (teksty ETR) zrozumiałe dla osób w spektrum (w tym korzystających z AAC).
• Przebudowa instrukcji dla uczestników. Uczestnicy przekształcają swoje dotychczasowe, słowne instrukcje w komunikaty wizualne/strukturalne dla wybranego klienta.
6. Podsumowanie dnia
• Wnioski i zadania na kolejny dzień.
Dzień 2. Motywacja i zarządzanie zachowaniami trudnymi
1. Motywacja, rutyna i fiksacje
• Jak mądrze wykorzystywać specyficzne zainteresowania uczestników do angażowania ich w zajęcia w konkretnych pracowniach.
• Znaczenie przewidywalności i rutyny w zapobieganiu lękom.
2. Góra lodowa zachowania
• Dlaczego on/ona to robi? Model ABC (bodziec à zachowanie à konsekwencja) w codziennej pracy.
• Odróżnianie zachowań wyuczonych od reakcji na stres i przebodźcowanie.
3. Meltdown, shutdown i techniki deeskalacji
• Różnice między wybuchem (meltdown) a odcięciem (shutdown).
• Wczesne sygnały ostrzegawcze.
• Procedury awaryjne: co robić, jak mówić i jak zapewnić bezpieczeństwo całej grupie w pracowni w trakcie kryzysu.
4. Zatrudnienie wspomagane i aktywizacja zawodowa osób w spektrum
• Czym jest zatrudnienie wspomagane i jak je stosować w pracy z klientem w spektrum?
• Metody coachingowe i mentoringowe.
5. Indywidualny plan wsparcia – klienta i placówki
• Znaczenie diagnozy funkcjonalnej.
• Metody projektowe: cele SMART, persona, mapa empatii.
• Matryca rozwoju placówki.
6. Warsztat praktyczny (case studies) i podsumowanie
• Uczestnicy analizują anonimowe przypadki swoich uczestników przez pryzmat nabytej wiedzy (historia diagnozy, profil sensoryczny, model ABC) i wspólnie projektują interwencje.
• Test i ewaluacja szkolenia.
7. Podsumowanie
• Najważniejsze wnioski ze szkolenia.
• Test i ewaluacja.
Czas: 2 dni (16 godzin)
Miejsce: do ustalenia
Certyfikat: Tak